Наталля (hardzin) wrote,
Наталля
hardzin

Калядныя віншаванні з замежжа

Беларускія калядныя паштоўкі на Захадзе бадай што адмыслова не збіраліся ды не вывучаліся. А яны часам вельмі цікавыя. Частка паштовак, што я бачыла, гэта БІНіМаўскі збор, іншая частка - з лонданскай Скарынаўкі. Агульная колькасць вядомых мне эміграцыйных калядных паштовак эміграцыі перавышае 50.

Бадай першыя беларускія калядныя паштоўкі на Захадзе ў паваенны час з'явіліся ў 1947-1948 гг. у лагерах для перамешчаных асобаў у Нямеччыне. Найбольш вядомыя тыя, што выдавалі скаўты ў Ватэнштэце. Якаясць гэтых паштовак была не надта добрая, але гэта яшчэ і ад тэхнічнай базы залежыла.


Гэтая паштоўка была вельмі пашыраная ў беларускіх колах канца 1940-х гг. Верагодна, яна перавыдавалася некалькі разоў. Я маю асобнік 1948 г.


Яшчэ адна даволі распаўсюджаная скаўцкай паштоўка з Ватэнштэту. Здаецца, 1947 г.

На пачатку 1950-х скаўцкую традыцыю працягнула Аўстралія. У Брысбэне сярод іншых выйшла вось такая калядная паштоўка, якая ўражвае сюжэтам.

Не надта зразумела, куды ідзе гэты ваяр...

У 1955 г. мюнхенскае беларускае выдавецтва "Бацькаўшчына" выдала серыю якасных калядных паштовак з выявамі зімовых краявідаў і радкамі з твораў беларускіх паэтаў. Усяго ў серыі было каля 10 паштовак з своеасаблівымі карункавымі бакамі.






З Нямеччыны ў 1950-х гг. галоўны цэнтр выдання калядных паштовак перамясціўся ў ЗША. Тут найбольш гэтым займалася Згуртаванне беларускай моладзі ў Кліўлендзе. Для паштовак яны часам выкарыстоўвалі інтэрнацыянальныя сюжэты, але на развароце заўсёды падавалі беларускі тэкст.

Вось такі быў амаль савецкі Дзед Мароз.














У Брытанскіх беларусаў калядныя паштоўкі атрымоўваліся больш строга рэлігійныя.
Прыкладам ў Брадфардзе выдалі некалькі варыянтаў вось такой паштоўкі:



А Скарынаўка рабіла калядныя паштоўкі з выкарыстаннем наяўных у бібліятэцы гравюраў з беларускіх выданняў 16-17 стст. Вось, прыкладам, са Скарынаўскай гравюраю:


Цікавую беларускую калядную паштоўку з мапаю даслаў у Скарынаўку адзін беларус з Нотынгему:




Варта згадаць таксама небеларускую, але са згадкай беларусі калядную паштоўку брытанскай Еўрапейскай групы лучнасці.


Разнастайнасцю адрозніваліся паштоўкі, што дасылалі суродзічам беларусы Канады.
Вось такі працяг "прыродных матываў".






А вось якая ёсць персанальная віншавальная паштоўка ад Маркевічаў, калі не памыляюся.


Асобна мушу вылучыць паштоўкі Івонкі Сурвілы. Яна стала іх рабіць яшчэ ў 1950-х і робіць да сёння. Мне падабаецца яе падыход. Варыянтаў такіх паштовак шмат, можна нават казаць пра серыі. Вось толькі некаторыя з іх:

Па шчырасці, не зусім пэўная, ці гэтую паштоўку малявала Івонка Сурвіла, ці яе бацька Уладзімір Шыманец... яна датуецца 1954 г.






Прадстаўленыя тут паштоўкі храналагічна датычаць пераважна 1940-х - 1960-х гг. І гэта толькі невялікая частка таго, што было і ёсць. Як і суродзічы ў метраполіі, эмігранты мелі штогадовую патрэбу ў паштоўках, якую меліся задавальняць самі. Атрымоўвалася па-рознаму, але ўсё ж цікава, пагадзіцеся.

З Калядамі!
Tags: каляды, паштоўкі, эміграцыя
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 9 comments